Zamanında Yerli Askerî Araç Üreten Tuzla Jeep Fabrikamız Neden ‘Durduk Yere’ Kapatıldı?

Vardı olmasına ama askerî sınıf cip üretimine yönelik bu fabrikanın pat diye kapatılması, hâlâ gizemini koruyor. Üretilen askerî araçların, Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından hâlâ kullanılıyor olmasına rağmen üretimin neden durdurulduğu konusu, kamuoyu, basın ve projede yer alan uzmanlar arasında bile netlik kazanmamış durumda.

Fabrikanın aniden kapanışı, zamanında pek çok kişinin zihninde soru işaretleri bırakırken günümüzde de “belki bugün dünya markası ciplerimiz olabilirdi” diye düşündürüyor.

En baştan anlatalım. Türkiye’nin otomotiv sektöründeki önemli payı, bir dönem yabancı üreticilerin yerli üretim yapmak istemesine ve otomobil fabrikalarının açılmasına yol açtı.

Toyota Türkiye, Oyak Renault ve Tofaş gibi firmalar binek otomobiller üretirken; Ford Otosan, Anadolu Isuzu ve Mercedes Benz Türk gibi firmalar ticari araçlar üretiyorlardı. 

Ancak Türkiye’nin ilk yerli otomobil fabrikası olarak bilinen bir firma daha vardı: Türk Willys Overland.

Türk Willys Overland, 1954 yılında kurulan Tuzla Jeep Fabrikası ile temsil ediliyordu. Bu fabrika, Amerika’dan ithal edilen parçaların, Türkiye’de üretilen parçalarla montajını tamamlıyor, sivil ve askerî cip ve kamyonetler üretiyordu.

Türk Silahlı Kuvvetleri’ne devredilen fabrika, 1986 yılında yerlileştirme projesine başladı.

‘T Model’ adı altında başlatılan yerlileştirme projesi, 1990 yılında tamamen yerli GT ve GTD modellerin üretimini sağladı. Bu modeller, askerî sınıf cipler olarak 1990’lı yıllarda üretime geçti.

Türk Patent Enstitüsü tarafından 1995 yılında “Tuzla 1013” adı ve ‘T’ logosuyla marka tescili yapılan fabrika, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’ndan alınan yetki ile üretilen modelleri ihracata hazır hâle getirdi.

Tuzla Jeep Fabrikası, günümüze kadar 15 farklı model araç üretti.

Bu modeller arasında komutan araçları, personel araçları, silah yüklenebilir araçlar ve ambulans cipler bulunuyordu. Üretilen yerli modeller, ithal modellere göre daha dik yokuşları çıkabilme yeteneğine sahipti. Üstelik sadece %20’si fiyatına ithal ediliyorlardı, araçların gücü de dünyaca ünlü diğer markalarınkinden katbekat fazlaydı. 

Araçların yanı sıra motor, şanzıman, arazi dişlileri, diferansiyeller, şaftlar, aktarma organları ve şasi tamamen Tuzla Jeep Fabrikası’nda imal ediliyordu.

1013. Ordu Donatım Ana Tamir Fabrikası olarak da bilinen fabrika, %100 yerlilik oranına sahipti.

E peki her şey iyiyken sonra ne oldu?

Her şey güzel giderken 2006’da fabrika, “ihtiyaç yok” gerekçesiyle kapatıldı. Konuyla ilgili net bir açıklama yapılmamasıyla birlikte, fabrikadaki ekipte yer alan Yıldız Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü’nde öğretim üyesi olan Prof. Rahmi Güçlü’nün açıklamaları bu konuda dikkat çekiyor.

Güçlü, fabrikada çalıştığı süre boyunca ordunun bir konsept değişikliği yapmayı planladığını ve imalatı sonlandıracağını duyduğunu söylüyor.

İmalatın zorluğuna ve sanayicilerin ithalata yönelmesine dikkat çeken Güçlü, Devrim arabaları gibi pek çok projenin benzer sebeplerle durdurulduğunu ve bu durumun mutlaka araştırılması gerektiğini de vurguluyor.

Kapatılma sebebini yetkililer de bilmiyormuş.

Rahmi Güçlü, süreci aktarırken sorulan sorulara da yanıtı ancak üst düzey makam ve yetkililer verebilir, onlara sormak lazım diyerek cevap veriyor:

“Ordunun bir konsept değişikliği yapacağı, imalat sektöründen çıkacağı ve farklı bir konsepte gireceği şeklinde bir düşünce ifade ediliyordu. Bu fabrikada üretimin durdurulacağı, hatta fabrikanın kapatılacağı zaten sürekli konuşulan bir şeydi. Birileri bu işten memnunken, birileri de rahatsız olmuş olabilir.”

Fabrika, hem Türkiye hem de TSK açısından stratejik önemi çok büyük bir projeyken birdenbire durdurulması akıllara zarar bir olay.

Üstelik Türkiye, yerli otomobil adımlarını attığı her an böyle bir ‘durdurma’ ile karşılaşmışken…

Güçlü, üretilen cip araçları tatbikatta görerek satın almak isteyen İran ve Pakistan gibi ülkelerin varlığından da söz ediyor. Eğer üretim devam etseydi, sivil ihtiyaçlara yönelik talepler karşılanabilir; dünya markası bir otomobilimiz olabilirdi. Ama olmadı.

Yerli otomobil maceramızda aklımıza ilk olarak benzin yok diye durdurulan Devrim veya inekler yedi gerekçesiyle üretimine son verilen Anadol gelse bile, görüyoruz ki projenin her şeyiyle bize ait olan Tuzla 1013’lerin de durdurulma sebebi onlarla benzer bir noktada.

Bu durum, Türkiye’nin otomotiv sektöründeki yerli üretim potansiyelinin nasıl engellendiği ve ülkede tamamen milli bir otomobil pazarının oluşturulmasının neden güç olduğu konusunda bizleri derin bir düşünceye sevk ediyor.

Geriye ise tamamen yerli araç üretim yeteneğimizi kaybederek yeniden yurtdışına bağımlı bir hâle gelmemiz kalıyor.

Kaynaklar: Yeniden Ergenekon, Önce Vatan (Rahmi Güçlü röportajı), Anadolu Raylı Sistemler

Otomobillerle ilgili diğer içeriklerimiz:

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

slotbar
superbahis
timebet
tipobet
tumbet
vdcasino
vevobahis
bahiscom
casibom giriş
lidyabet giriş
lidyabet
jojobet
betmarlo giriş
marsbahis giriş
betcup giriş
bets10
Asyabahis
betmoon
betnano
limanbet
dinamobet
1xbet
nakitbahis
ngsbahis
bahigo
onwin
paribahis
perabet
piabet
pinup
pulibet
redwin
sahabet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
piabet
pulibet
sahabet
bahigo
limanbet
makrobet
mariobet
meritking
mobilbahis
mostbet
cratosslot
sekabet
dinamobet
bahigo
perabet
ngsbahis
onwin
bahiscom
paribahis
belugabahis
tipobet
bahigo
onwin
bahigo
betcup
matbet
mariobet
mariobet
setrabet giriş
supertotobet giriş
tarafbet giriş
tipobet giriş
tulipbet giriş
tümbet giriş
vdcasino giriş
winxbet giriş
betpark
betroad
bets10
bettilt
betvole
casibom
casinomaxi
casinoper
dinamobet
grandpashabet
goldenbahis
holiganbet
hovardabet
imajbet
interbahis
jojobet
asyabahis
bahsegel giriş
bahsegel giriş
casibom giriş
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
betvole
casibom
bets10
casinomaxi
casinomaxi
casinoper
cratosslot
dinamobet
dumanbet
grandpashabet
superbetin
sekabet giriş
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
superbet
tarafbet
tipobet
tulipbet
tumbet
winxbet
neyine
noktabet
norabahis
oleybet
onbahis
onwin
orisbet
padisahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
pokerbeta
polobet
pusulabet
redwin
kralbet
ligobet
mariobet
limanbet
limanbet
matadorbet
matbet
meritking
milanobet
milosbet
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
gobahis
gorabet
hilbet
ikimisli
Abdulla62630105
jetbahis
jojobet
klasbahis
betpark
betpas
betper
interbahis
goldenbahis
betcup
slotbar
asyabahis
xslot
restbet
rexbet
rokubet
romabet
sahabet
savoybet
sekabet
setrabet
supertotobet
superbet
tipobet
tarafbet
tulipbet
tumbet
winxbet
vdcasino
markajbet
asyabahis
slotbar
xslot
rexbet
romabet
sahabet
savoybetting
savoybetting
sekabet
setrabet
venüsbet
winxbet
orisbet
padişahbet
palacebet
paribahis
parmabet
perabet
piabet
pinup
polobet
pusulabet
redwin giriş
kralbet
kordonbet
ligobet
matbet
matadorbet
milanobet
milosbet
mobilbahis
mostbet
mrbahis
nakitbahis
extrabet
favoribahis
favorisen
gobahis
gorabet
grandpashabet
hilbet
ikimisli
imajbet
intobet
jasminbet
jetbahis
jojobet
klasbahis
betorspin
betpark
betpas
betper
betroad
betsat
bettilt
betturkey
betvole
casibom
casinovale
celtabet
dinamobet
discountcasino
dumanbet
elexbet
elitbahis
Deneme bonusu veren siteler
denizli escort
Deneme bonusu veren siteler
Deneme bonusu veren siteler
avcılar escort
esenyurt escort
bahçeşehir escort
beylikdüzü escort
bakırköy escort
halkalı escort
şirinevler escort
şişli escort
istanbul escort
esenyurt escort
avcılar escort
tarafbet
betist giriş
showbet
xslot giriş
favorislot
barn festival
pragmatic slot oyunları
radissonbet
egt oyna
betmarlo
floating dragon oyna
bonus hunt" rel="dofollow">bonus hunt">bonus hunt
aresbet
tombala oyna
wild wild riches oyna
betibom
dog house megaways
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
wild west gold oyna
markaj giriş
trwin giriş
altıncasino
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
diyarbet
sugar rush oyna
hiperwin
sweet bonanza oyna
diyarbet
diyarbet
mrbahis
favorislot
markaj giriş
trwin
big bass bonanza oyna
gates of olympus oyna
egt oyna
favorislot
markaj giriş
trwin
betingo
bahisbudur
casi pol
casipol giriş
casipol giriş
casipol
casipol
romabet
mrbahis
casipol şikayetvar
casipol giriş
casipol twitter
casipol şikayet
casipol
casipol güncel giriş
casipol güncel
casipol giriş
casipol girişi
esenyurt escort
Pendik Escort
pendik escort
xuhbebie ultrabet